Art. 1.
 1. Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą.
   Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę.
 2. W sprawach nie uregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio
   przepisy dotyczące rzeczy.
 3. Organy administracji publicznej podejmują działania na rzecz ochrony
   zwierząt, współdziałając w tym zakresie z odpowiednimi instytucjami i organizacjami
   krajowymi i międzynarodowymi.
                                                             Art. 2.
Ustawa reguluje postępowanie ze zwierzętami:
   1) domowymi,
   2) gospodarskimi,
   3) wykorzystywanymi do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,
     sportowych i specjalnych,
   4) używanymi do doświadczeń,
   5) utrzymywanymi w ogrodach zoologicznych,
   6) wolno żyjącymi (dzikimi),
   7) obcymi faunie rodzimej.
                                                               Art. 3.
W celu realizacji przepisów ustawy właściwe organy administracji rządowej i
samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko-weterynaryjnym,
Państwową Inspekcją Weterynaryjną oraz z innymi instytucjami i organizacjami
społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
                                                               Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
   1) doświadczeniu na zwierzęciu - rozumie się przez to wykorzystanie
     zwierzęcia do celów naukowych lub dydaktycznych, mogące u niego
     spowodować uszkodzenia ciała lub inne zaburzenia zdrowotne, w tym
     ból, cierpienie, lęk, z wyjątkiem znakowania zwierząt,
   2) humanitarnym traktowaniu zwierząt - rozumie się przez to traktowanie
     uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu opiekę i ochronę,
   3) konieczności bezzwłocznego uśmiercenia - rozumie się przez to obiektywny
     stan rzeczy stwierdzony, w miarę możliwości, przez lekarza weterynarii,
     polegający na tym, że zwierzę może dalej żyć jedynie cierpiąc i
     znosząc ból, a moralnym obowiązkiem człowieka staje się skrócenie
     cierpień zwierzęcia,
   4) menażerii objazdowej - rozumie się przez to podmiot gospodarczy
     prowadzący działalność w zakresie organizowania obwoźnych wystaw
     zwierząt,
   5) metodach alternatywnych w zakresie przeprowadzania doświadczeń -
     rozumie się przez to nowoczesne metody badawcze, nie wymagające
     przeprowadzania doświadczeń na żywym zwierzęciu,
   6) ogłuszaniu zwierzęcia - rozumie się przez to metodę profesjonalnego
     całkowitego wyłączenia świadomości zwierzęcia, trwającego aż do jego
     śmierci,
   7) okrutnych metodach w chowie i hodowli zwierząt - rozumie się przez
     to działania lub zaniechania człowieka prowadzące w sposób oczywisty
     do zmian patologicznych w organizmie zwierzęcia (somatycznych lub
     psychicznych), zwłaszcza w postaci skutków znoszenia dotkliwego bólu,
     przymuszania do określonego zachowania się (uległości) głodem, pragnieniem,
     działaniem prądu elektrycznego (z wyjątkiem używania pastuchów
     elektrycznych, treserów oraz urządzeń elektrycznych służących do
     przepędu zwierząt) bądź innymi zabiegami tego rodzaju, w szczególności
     karmienie i pojenie zwierząt przemocą,
   8) okrutnym traktowaniu - rozumie się przez to wymienione w ustawie
     przypadki znęcania się nad zwierzętami oraz inne postępowanie właściciela
     bądź innej osoby, prowadzące do skutków porównywalnych ze
     skutkami znęcania się,
   9) pielęgnacji - rozumie się przez to wszystkie aspekty relacji pomiędzy
     człowiekiem a zwierzęciem, w szczególności uruchamiane przez człowieka
     zasoby materialne i niematerialne, aby uzyskać i utrzymać u
     zwierzęcia stan fizyczny i psychiczny, w którym najlepiej ono znosi warunki
     bytowania narzucone przez człowieka,
  10) przeciążaniu zwierząt - rozumie się przez to zmuszanie do nadmiernego
     wysiłku energetycznego, nie odpowiadającego możliwościom kondycyjnym
     zwierzęcia ze względu na jego stan fizyczny i zdrowotny,
  11) rażącym zaniedbaniu - rozumie się przez to drastyczne odstępstwo od
     określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności
     w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu,
     nie leczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej
     ciasnocie,
  12) szczególnym okrucieństwie zabijającego zwierzę - rozumie się przez to
     przedsiębranie przez sprawcę działań charakteryzujących się drastycznością
     form i metod zadawania śmierci, a zwłaszcza zadawanie śmierci
     w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na zwiększenie
     rozmiaru cierpień i czasu ich trwania,
  13) ubojni - rozumie się przez to każdy zakład pozostający pod państwową
     kontrolą sanitarną i weterynaryjną, przeznaczony do wykonywania uboju
     zwierząt,
  14) uwięzi - rozumie się przez to wszelkie urządzenia mechaniczne krępujące
     swobodę ruchów zwierzęcia, w zakresie możliwości przemieszczania
     się ponad ustalony zakres, jak też niektóre urządzenia do kierowania
     ruchami zwierzęcia w sposób zamierzony przez człowieka,
  15) właściwych warunkach bytowania - rozumie się przez to zapewnienie
     zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku,
     rasy, płci i wieku,
  16) zwierzętach bezdomnych - rozumie się przez to zwierzęta domowe lub
     gospodarskie, które uciekły, zabłąkały się lub zostały porzucone przez
     człowieka, a nie ma możliwości ustalenia ich właściciela lub innej osoby,
     pod której opieką trwale dotąd pozostawały,
  17) zwierzętach domowych - rozumie się przez to zwierzęta tradycyjnie
     przebywające wraz z człowiekiem w jego domu lub innym odpowiednim
     pomieszczeniu, utrzymywane przez człowieka w charakterze jego towarzysza,
  18) zwierzętach gospodarskich - rozumie się przez to zwierzęta utrzymywane
     w celach hodowlanych i produkcyjnych,
  19) zwierzętach laboratoryjnych - rozumie się przez to zwierzęta utrzymywane
     specjalnie w celu wykorzystania w doświadczeniach naukowych, w
     szczególności myszy, szczury, świnki morskie, chomiki syryjskie (złote),
     króliki, psy, koty, przepiórki, w miejscach zatwierdzonych lub zarejestrowanych
     przez odpowiedni organ władzy,
  20) zwierzętach wykorzystywanych do celów specjalnych - rozumie się przez
     to zwierzęta, których profesjonalna tresura oraz używanie odbywa się
     na podstawie odrębnych przepisów, regulujących szczegółowe zasady
     działania jednostek Polskich Sił Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej i
     innych formacji podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji,
     służb kontroli celnej, ratownictwa oraz regulujących zasady szkolenia
     i wykorzystania psów - przewodników osób ociemniałych

                                                   Art. 5.
             Każde zwierzę wymaga humanitarnego traktowania.
                                                   Art. 6.
 1. Nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się
   nad nimi jest zabronione.
 2. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome
   dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności:
   1) umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, nie stanowiące dozwolonego
     prawem zabiegu lub doświadczenia na zwierzęciu,
   2) doświadczenia na zwierzętach powodujące cierpienie, przeprowadzone
     z naruszeniem przepisów ustawy,
   3) umyślne używanie do pracy lub w celach sportowych albo rozrywkowych
     zwierząt chorych, w tym rannych lub kulawych, albo zmuszanie
     ich do czynności mogących spowodować ból,
   4) bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w
     urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie,
     dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn,
   5) przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty
     sposób nie odpowiadającymi ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub
     zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego biegu,
   6) transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewożonych
     na targowiska, przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w sposób
     powodujący ich zbędne cierpienie i stres,
   7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających
     zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących
     zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć,
   8) dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez
     osoby nie posiadające wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami
     sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrożności
     i oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu można było
     zapobiec,
   9) złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt,
  10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym
     utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach
     albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji,
  11) porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela
     bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje,
  12) stosowanie okrutnych metod w chowie i hodowli zwierząt,
  13) przeprowadzanie na zwierzętach testów środków higienicznych i kosmetycznych
     powodujących cierpienie, jeżeli znane są odpowiednie metody
     alternatywne.
                                                          Art. 7.
 1. Zwierzę, które jest rażąco zaniedbywane lub okrutnie traktowane, może
   być odebrane, czasowo lub na stałe, właścicielowi bądź innej utrzymującej
   je osobie, na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) podjętej
   z urzędu lub na wniosek organu Policji, lekarza weterynarii albo inspektora
   Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce lub upoważnionego
   przedstawiciela innej organizacji społecznej o podobnym statutowym
   celu działania i przekazane do schroniska dla zwierząt albo pod opiekę
   innej osoby lub instytucji.
 2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
 3. W przypadkach nie cierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia
   u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, policjant,
   a także inspektor Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce lub
   upoważniony przedstawiciel innej organizacji społecznej o podobnym statutowym
   celu działania może odebrać mu zwierzę, zawiadamiając o tym
   niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez
   ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania
   i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego
   właściciela lub opiekuna.
 5. Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o
   postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
 6. Jeżeli zwierzę zostało odebrane z powodu rażącego zaniedbywania go lub
   okrutnego traktowania przez właściciela lub przez inną osobę za przyzwoleniem
   właściciela, z dniem uprawomocnienia się decyzji o odebraniu wygasa
   jego prawo własności do tego zwierzęcia i staje się ono własnością
   gminy. W takim przypadku wójt (burmistrz, prezydent miasta) rozporządza
   zwierzęciem stosownie do okoliczności, w szczególności oddaje je do
   schroniska, sprzedaje lub nieodpłatnie przekazuje na własność odpowiedniej
   osobie albo instytucji.
                                                   Art. 8.
 1. Programy nauczania i wychowania szkolnego we wszystkich typach szkół
   powinny uwzględniać problematykę ochrony zwierząt oraz tworzenie szkolnych
   organizacji przyjaciół zwierząt.
 2. Minister Edukacji Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Ochrony Środowiska,
   Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Ministrem Rolnictwa i
   Gospodarki Żywnościowej, ustala podstawy programowe nauczania w zakresie
   problematyki, o której mowa w ust. 1.
 3. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej jest obowiązany do przygotowania
   programu zmierzającego do upowszechniania znajomości przepisów
   ustawy wśród rolników.
 4. Wojewodowie są obowiązani realizować program, o którym mowa w ust. 3,
   poprzez ośrodki doradztwa rolniczego.
                                                      Rozdział 2
                                                Zwierzęta domowe
                                                          Art. 9.
 1. Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie
   chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem
   do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała,
   odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.
 2. Uwięź, na której jest trzymane zwierzę, nie może powodować u niego urazów
   ani cierpień oraz musi mu zapewnić możliwość niezbędnego ruchu

Art. 10.1. Utrzymywanie psa rasy uznawanej za agresywną wymaga zezwolenia właściwego
   organu gminy.
 2. Wykaz ras psów, o których mowa w ust. 1, oraz warunki wydawania zezwoleń
   określi, w drodze rozporządzenia, Minister Spraw Wewnętrznych i
   Administracji, po zasięgnięciu opinii Związku Kynologicznego w Polsce.
                                                         Art. 11.
 1. Zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy
   do zadań własnych gmin.
 2. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem
   Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w
   drodze rozporządzenia, zasady i warunki wyłapywania bezdomnych zwierząt.
 3. Wyłapywanie bezdomnych zwierząt oraz rozstrzyganie o dalszym postępowaniu
   z nimi może odbywać się wyłącznie na mocy uchwały właściwej rady
   gminy, podjętej po uzgodnieniu z państwowym lekarzem weterynarii działającym
   na podstawie odrębnych przepisów oraz po zasięgnięciu opinii
   upoważnionego przedstawiciela Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w
   Polsce lub innej organizacji społecznej o podobnym statutowym celu działania.
 4. Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce oraz inne organizacje społeczne
   o podobnym statutowym celu działania mogą zapewniać bezdomnym
   zwierzętom opiekę i w tym celu prowadzić schroniska dla zwierząt,
   w porozumieniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego.
                                                     Rozdział 3
                                          Zwierzęta gospodarskie
                                                         Art. 12.
 1. Kto utrzymuje zwierzęta gospodarskie jest obowiązany do zapewnienia im
   opieki i właściwych warunków bytowania.
 2. Warunki chowu i hodowli zwierząt nie mogą powodować urazów i uszkodzeń
   ciała lub innych cierpień.
 3. Zabrania się podawania zwierzętom w karmie hormonów wzrostu.
 4. Zabrania się tuczu gęsi i kaczek na stłuszczone wątroby.
 5. Obsada zwierząt ponad ustalone normy powierzchni dla danego gatunku,
   wieku i stanu fizjologicznego jest zabroniona.
 6. Zabrania się importu zwierząt i produktów zwierzęcych uzyskanych w wyniku
   chowu lub hodowli z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy.
 7. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia,
   szczegółowe warunki utrzymywania poszczególnych gatunków
   zwierząt gospodarskich.

                                                            Art. 13.
 1. Wprowadzenie dotychczas nie stosowanej technologii chowu zwierząt wymaga
   uzyskania zezwolenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,
   stwierdzającego, że spełnia ona wymogi określone ustawą.
 2. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia,
   warunki, tryb i sposób wydawania zezwolenia, o którym mowa
   w ust. 1.
                                                              Art. 14.
 1. Sposób i warunki używania zwierząt do pracy nie mogą stwarzać nieuzasadnionego
   zagrożenia dla ich życia i zdrowia ani zadawać im cierpienia.
 2. Zabrania się w szczególności:
   1) przeciążania zwierząt,
   2) używania do pracy zwierząt chorych lub niedożywionych,
   3) używania uprzęży, wędzideł, rzędów wierzchowych, juków, podków, pojazdów
     lub narzędzi mogących, ze względu na zły stan techniczny lub
     niewłaściwą konstrukcję, spowodować obrażenia ciała lub śmierć zwierzęcia,
   4) używania do popędzania zwierząt przedmiotów lub narzędzi, które mogą
     spowodować okaleczenie zwierzęcia,
   5) zmuszania do wyczerpującego kłusu lub galopu zwierząt ciągnących ładunek,
   6) używania do zrywki drewna koni poniżej piątego roku życia.
 3. Osoba wykorzystująca zwierzęta do pracy ma obowiązek zapewnić im, w
   ciągu każdej doby, wypoczynek dla regeneracji sił, właściwy dla danego gatunku.
                                                     Rozdział 4
Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,
                        sportowych i specjalnych
                                                          Art. 15.
 1. Warunki występów, treningów i tresury oraz metody postępowania ze
   zwierzętami wykorzystywanymi do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,
   sportowych i specjalnych nie mogą zagrażać ich życiu i zdrowiu
   ani powodować cierpienia.
 2. Warunki występów zwierząt, o których mowa w ust. 1, muszą być określone
   w scenariuszu lub odpowiednim programie, zatwierdzonym przez osobę
   posiadającą odpowiednie kwalifikacje.
 3. Zabrania się stosowania wobec zwierząt farmakologicznych i mechanicznych
   metod i środków dopingujących.
 4. Zwierzęta, o których mowa w ust. 1, powinny mieć zapewniony właściwy
   wypoczynek. Zabrania się w szczególności wykorzystywania tych zwierząt
   bezpośrednio po transporcie, bez regeneracji wypoczynkowo-ruchowej.
 5. Zwierzętom, o których mowa w ust. 1, należy zapewnić opiekę lekarsko-weterynaryjną.
 6. Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Gospodarki
   Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb przyznawania
   uprawnień osobom odpowiedzialnym za przestrzeganie warunków,
   o których mowa w ust. 2.                                               Art. 16.
Zabrania się wykorzystywania zwierząt w widowiskach i sportach noszących
znamiona okrucieństwa, w szczególności zabrania się organizowania walk z
udziałem byków, psów, kogutów.

Art. 17.
 1. Do tresury i pokazów dla celów widowiskowo-rozrywkowych mogą być
   wykorzystywane tylko zwierzęta urodzone i wychowane w niewoli i tylko
   takie, którym mogą być zapewnione warunki egzystencji stosowne do potrzeb
   danego gatunku.
 2. Tresura zwierząt dla celów widowiskowo-rozrywkowych i obronnych może
   być prowadzona tylko przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje
   zawodowe, w sposób nie powodujący cierpienia zwierzęcia.
 3. Nie wolno prowadzić tresury zwierząt wyłącznie w celu zwiększenia ich
   agresywności.
 4. Zabrania się zmuszania zwierząt do wykonywania czynności, które powodują
   ból lub są sprzeczne z ich naturą.
 5. Zabrania się działalności menażerii objazdowych.
 6. Zabrania się propagowania lub upowszechniania drastycznych scen zabijania,
   zadawania cierpienia lub innej przemocy, ze strony człowieka, której
   ofiarami są zwierzęta, chyba że sceny te mają na celu napiętnowanie okrutnego
   zachowania wobec zwierząt.
 7. Do zwierząt, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy
   art. 9.
 8. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem
   Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w
   drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki utrzymywania poszczególnych
   gatunków zwierząt wykorzystywanych do celów rozrywkowych, widowiskowych,
   filmowych, sportowych i specjalnych.
 9. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia,
   tryb i szczegółowe warunki nadawania uprawnień osobom, o
   których mowa w ust. 2.
                                                    Art. 18.
 1. Zwierzęta wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych,
   sportowych i specjalnych mogą być przetrzymywane, hodowane i
   prezentowane jedynie w stadninach, cyrkach lub bazach cyrkowych oraz w
   miejscach przeznaczonych dla zwierząt wykorzystywanych do celów specjalnych,
   pod nadzorem państwowej służby weterynaryjnej.
 2. Przetrzymywanie, hodowla lub prezentacja zwierząt, o których mowa w
   ust. 1, musi być wykonywana w sposób gwarantujący bezpieczeństwo ludzi
   i zwierząt.
                                                   Rozdział 5
                                    Zwierzęta w ogrodach zoologicznych
                                                      Art. 19.
 1. W ogrodach zoologicznych utrzymuje się tylko zwierzęta urodzone i wychowane
   w niewoli, a inne zwierzęta jedynie wtedy, gdy wymaga tego dobro
   osobnika, populacji lub gatunku oraz cele dydaktyczne.
 2. Do ogrodów zoologicznych sprowadza się tylko te zwierzęta, którym ogród
   zoologiczny może zapewnić warunki egzystencji stosowne do potrzeb danego
   gatunku.
 3. Nie należy doprowadzać do rozmnażania zwierząt, których potomstwu nie
   zapewni się właściwej egzystencji.
 4. Utworzenie nowego ogrodu zoologicznego wymaga uzyskania zezwolenia
   Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
                                                        Art. 20.
Zabrania się utrzymywania i hodowli poza ogrodami zoologicznymi i właściwymi
placówkami naukowymi oraz cyrkami zwierząt drapieżnych i jadowitych
groźnych dla życia ludzi bądź zwierząt.
                                                      Rozdział 6
                                      Zwierzęta wolno żyjące (dzikie)
                                                         Art. 21.
Zwierzęta wolno żyjące stanowią dobro ogólnonarodowe i powinny mieć zapewnione
warunki rozwoju i swobodnego bytu, z wyjątkiem tych, o których
mowa w art. 23 ust. 1.
                                                            Art. 22.
 1. Zabrania się wchodzenia w posiadanie zwierząt wolno żyjących (dzikich) w
   celu:
   1) preparowania zwłok zwierzęcych,
   2) tworzenia kolekcji
  - bez zezwolenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i
   Leśnictwa.
 2. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w
   drodze rozporządzenia, zasady pozyskiwania zwierząt przez preparatorów
   i kolekcjonerów,zasady ich kontrolowania oraz warunki, sposób i tryb wydawania
   zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.
                                                           Art. 23.
 1. Zwierzęta, które stanowią zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki
   człowieka, mogą być zwalczane.
 2. Ministrowie: Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Zdrowia i Opieki Społecznej
   oraz Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, po
   zasięgnięciu opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody, Towarzystwa
   Opieki nad Zwierzętami w Polsce oraz Polskiego Związku Łowieckiego,
   określą, w drodze rozporządzenia, warunki, czas i sposoby zwalczania
   zwierząt, o których mowa w ust. 1.

 Rozdział 7
                                           Transport zwierząt
                                                     Art. 24.
 1. Transport zwierząt odbywa się środkami do tego celu przystosowanymi i
   jest prowadzony w odpowiednich warunkach, a w szczególności:
   1) zwierzęta muszą być prawidłowo ulokowane, a używane uwięzi nie mogą
     im krępować leżenia i wstawania w czasie transportu,
   2) podłogi pojazdów używanych do transportu powinny mieć odpowiednią
     nawierzchnię, zapewniającą przyczepność kończyn oraz umożliwiającą
     utrzymanie higieny,
   3) środki transportu zwierząt powinny spełniać warunki utrzymania odpowiedniej
     temperatury, wentylacji, przestrzeni oraz naturalnej pozycji,
   4) w trakcie dłuższego transportu zwierzęta muszą mieć zapewnioną odpowiednio
     często wodę i karmę oraz odpoczynek,
   5) zwierzętom chorym lub rannym zapewnia się niezwłocznie pomoc weterynaryjną,
   6) zwierzęta wwożone do kraju oraz wywożone za granicę muszą być wiezione
     najkrótszą drogą i bez zbędnych postojów, a ich odprawa graniczna
     odbywa się poza kolejnością.
 2. Zabrania się:
   1) transportu zwierząt w okresie okołoporodowym oraz młodych zwierząt
     oddzielonych od matek, niezdolnych do przyjmowania stałych pokarmów,
   2) przeładunku zwierząt bez odpowiedniego zabezpieczenia.
 3. Zwierzęta padłe oraz zwierzęta nie nadające się do dalszego transportu
   muszą być usunięte na pierwszym postoju.
 4. Odpowiedzialność za nieprzestrzeganie zasad i warunków wykonywania
   transportu, określonych w ust. 1-3, ponosi przewoźnik.
 5. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrem
   Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Ministrem Ochrony Środowiska,
   Zasobów Naturalnych i Leśnictwa określi, w drodze rozporządzenia,
   szczegółowe zasady i warunki transportu zwierząt oraz maksymalny czas
   transportu dla danego gatunku i przedziału wiekowego zwierząt oraz sposób
   postępowania ze zwierzętami chorymi oraz padłymi.
                                              Art. 25.
Prowadzący pojazd mechaniczny, który potrącił zwierzę, obowiązany jest, w
miarę możliwości, do zapewnienia mu stosownej pomocy lub zawiadomienia
jednej ze służb, o których mowa w art. 33 ust. 3.
                                               Art. 26.
 1. Zabrania się przetrzymywania, obrotu oraz przewożenia przez granicę państwa,
   bez wymaganego zezwolenia, zwierząt, ich części i produktów pochodnych,
   podlegających ograniczeniom, na podstawie umów międzynarodowych,
   których Rzeczpospolita Polska jest stroną.
 2. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa ustala, w
   drodze rozporządzenia, wykaz zwierząt, których przetrzymywanie, obrót i
   przewożenie podlega ograniczeniom oraz określi warunki, tryb i sposób
   wydawania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1.
                                                Rozdział 8
                                       Zabiegi na zwierzętach
                                                    Art. 27.
 1. Zabiegi lekarsko-weterynaryjne na zwierzętach są dopuszczalne dla ratowania
   ich życia lub zdrowia oraz dla koniecznego ograniczenia populacji i
   mogą być przeprowadzane wyłącznie przez osoby uprawnione.
 2. Zabiegi lekarsko-weterynaryjne i zootechniczne wykonywane na zwierzętach
   lub inne zabiegi wynikające z technologii produkcji, bądź związanych
   z nią schorzeń, mogą być wykonywane wyłącznie przez osoby uprawnione,
   z zachowaniem koniecznej ostrożności i oględności, by ograniczyć cierpienie
   i stres zwierząt.
 3. Zabiegi powodujące ból wykonuje się w znieczuleniu ogólnym albo miejscowym,
   z wyjątkiem tych zabiegów, które według zasad sztuki weterynaryjnej
   wykonuje się bez znieczulenia.
                                                    Rozdział 9
                          Procedury doświadczalne z użyciem zwierząt
                                                      Art. 28.
 1. Doświadczenia i testy na zwierzętach są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są
   konieczne do badań naukowych, dydaktyki w szkołach wyższych lub
   ochrony zdrowia ludzi bądź zwierząt, jeżeli celów tych nie można osiągnąć
   w inny sposób z powodu braku odpowiednich metod alternatywnych. Osoba,
   która ma przeprowadzać doświadczenia i testy na zwierzętach, ma
   obowiązek korzystać z międzynarodowej informacji w danej dziedzinie
   nauki, by wyeliminować powtarzalność doświadczeń, jeżeli nie są one konieczne.
 2. W celu opiniowania doświadczeń i testów, o których mowa w ust. 1, tworzy
   się Krajową Komisję Etyczną do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach,
   zwaną dalej "Krajową Komisją Etyczną", oraz lokalne, w szczególności
   międzyuczelniane lub uczelniane, komisje etyczne do spraw doświadczeń
   na zwierzętach, zwane dalej "lokalnymi komisjami etycznymi".
 3. Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych powołuje Krajową Komisję
   Etyczną, liczącą 15 członków, w skład której wchodzą przedstawiciele
   nauk biologicznych, medycznych, weterynaryjnych, humanistycznych oraz
   przedstawiciele organizacji pozarządowych, których statutowym celem
   działania jest ochrona zwierząt.
 4. Krajowa Komisja Etyczna powołuje lokalne komisje etyczne, liczące od 5
   do 15 członków, w skład których wchodzą przedstawiciele nauk biologicznych,
   medycznych, weterynaryjnych, humanistycznych oraz przedstawiciele
   organizacji pozarządowych, których statutowym celem działania jest
   ochrona zwierząt.
 5. Krajowa Komisja Etyczna ustala ogólne zasady funkcjonowania lokalnych
   komisji etycznych i wydawania przez nie opinii o dopuszczalności przeprowadzania
   doświadczeń i testów na zwierzętach oraz rozpatruje odwołania
   od opinii lokalnych komisji etycznych. Zezwolenie na prowadzenie
   badań wydaje kierownik placówki upoważnionej do przeprowadzania doświadczeń
   i testów na zwierzętach, o której mowa w ust. 8, biorąc pod
   uwagę w szczególności opinię odpowiedniej komisji etycznej.
 6. W obradach Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych
   nie mogą uczestniczyć z prawem głosu osoby, których dotyczy wydawana
   opinia.
 7. Zabrania się przeprowadzania doświadczeń i testów na zwierzętach bez
   uprzedniego uzyskania pozytywnej opinii lokalnej komisji etycznej.
 8. Doświadczenia i testy na zwierzętach mogą być przeprowadzane wyłącznie
   w wyznaczonych placówkach naukowych szkół wyższych, instytutach naukowo-badawczych,
   jednostkach Polskiej Akademii Nauk, urzędowych laboratoriach
   weterynaryjnych oraz placówkach produkujących leki i biopreparaty,
   przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje oraz indywidualne
   zezwolenie wydane przez kierownika właściwej placówki naukowej.
 9. Procedura doświadczeń i testów przeprowadzanych na zwierzętach musi
   być zgodna z opinią lokalnej komisji etycznej, o której mowa w ust. 7, i
   podlega kontroli
Art. 29.1.
Do doświadczeń i testów należy używać zwierząt umożliwiających uzyskanie
   celu naukowego lub diagnostycznego, głównie pochodzących z hodowli,
   o których mowa w ust. 2.
 2. Hodowlę zwierząt laboratoryjnych można prowadzić po uzyskaniu zezwolenia
   Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
 3. Zwierzęta przetrzymywane w zwierzętarniach muszą mieć zagwarantowane
   odpowiednie dla gatunku warunki utrzymania, możliwość ruchu, dostateczne
   zaopatrzenie w karmę i wodę oraz opiekę zapewniającą dobre samopoczucie
   i zdrowie.
 4. Minister Edukacji Narodowej oraz Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
   w porozumieniu z ministrami nadzorującymi placówki, o których
   mowa w art. 28 ust. 8, określą, w drodze rozporządzenia, warunki, jakim
   powinny odpowiadać hodowle zwierząt laboratoryjnych, oraz warunki, tryb
   i sposób wydawania zezwolenia, o którym mowa w ust. 2.

                                                    Art. 30.
 1. Doświadczenia powodujące ból lub inne cierpienie należy przeprowadzać
   w znieczuleniu ogólnym albo miejscowym i tylko raz na tym samym zwierzęciu,
   chyba że natura doświadczenia wymaga jego powtórzenia. Tylko w
   wyjątkowych przypadkach, gdy dobro nauki tego wymaga, można dokonać
   doświadczenia bez znieczulenia.
 2. Doświadczenia i prace badawcze, o których mowa w ust. 1, wymagają każdorazowej
   zgody właściwej lokalnej komisji etycznej.
 3. Zwierzę o wyższym rozwoju czynności psychicznych poddane doświadczeniu,
   zdolne do życia, powinno być leczone i przekazane w miejsce umożliwiające
   mu dalszą egzystencję.
 4. Zwierzę poddane doświadczeniu, w wyniku którego nastąpiła rozległa interwencja
   chirurgiczna, a natura doświadczenia nie wymaga utrzymania go
   przy życiu i poddania leczeniu, uśmierca się przed przebudzeniem z narkozy.
                                                      Art.31.
Zabrania się:
   1) pozbawiania zwierząt używanych do doświadczeń zdolności wydawania
     głosu,
   2) przeprowadzania na zwierzętach testów środków kosmetycznych oraz
     testów środków higienicznych, jeżeli dostępne są metody alternatywne,
   3) przeprowadzania dla celów dydaktycznych doświadczeń na zwierzętach,
     powodujących ich zbędne cierpienie, jeżeli cel ten można osiągnąć w
     inny sposób.
                                                     Art. 32.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi:
   1) wykaz placówek naukowych uprawnionych do przeprowadzania doświadczeń
     na zwierzętach,
   2) szczegółowe zasady powoływania, organizację, działalność oraz finansowanie
     Krajowej Komisji Etycznej oraz lokalnych komisji etycznych, o
     których mowa w art. 28 ust. 3 i 4,
   3) warunki oraz tryb wydawania i cofania uprawnień do wykonywania doświadczeń
     na zwierzętach oraz kwalifikacje osób kierujących doświadczeniami,
   4) szczegółowe warunki przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach
     oraz sposób i tryb ich kontrolowania,
   5) sposób prowadzenia rejestru zwierząt laboratoryjnych oraz dokumentacji
     doświadczeń na tych zwierzętach,
   6) warunki bytowe w hodowlach zwierząt laboratoryjnych i zwierzętarniach.
                                                  Rozdział 10
                                            Uśmiercanie zwierząt
                                                       Art. 33.
 1. Uśmiercanie zwierząt może być uzasadnione wyłącznie:
   1) potrzebą gospodarczą,
   2) względami humanitarnymi,
   3) koniecznością sanitarną,
   4) nadmierną agresywnością, powodującą bezpośrednie zagrożenie dla
     zdrowia lub życia ludzkiego,
   5) potrzebami nauki, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 9.
 2. Jeżeli zachodzą przyczyny, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, zwierzę może
   być uśmiercone za zgodą właściciela, a w braku jego zgody, na podstawie
   orzeczenia lekarza weterynarii. Ustalenie właściciela i uzyskanie jego zgody
   nie dotyczy zwierząt chorych na choroby zwalczane z urzędu.
 3. W przypadku konieczności bezzwłocznego uśmiercenia, w celu zakończenia
   cierpień zwierzęcia, potrzebę jego uśmiercenia stwierdza lekarz weterynarii,
   inspektor Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Polsce lub innej
   organizacji o podobnym statutowym celu działania, funkcjonariusz Policji,
   straży miejskiej lub gminnej, Straży Granicznej, pracownik Służby Leśnej
   lub Służby Parków Narodowych, strażnik Państwowej Straży Łowieckiej,
   strażnik łowiecki lub strażnik Państwowej Straży Rybackiej.
 4. W sytuacji, o której mowa w ust. 3, dopuszczalne jest użycie broni palnej
   przez osobę uprawnioną.
                                               Art. 34.
 1. Zwierzę kręgowe w ubojni może zostać uśmiercone tylko po uprzednim
   pozbawieniu świadomości przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.
 2. Pomieszczenie poczekalni przedubojowej powinno być izolowane akustycznie
   i oddzielone przegrodą od pomieszczenia przeznaczonego do pozbawiania
   świadomości. Podobnie powinno być oddzielone pomieszczenie
   przeznaczone do pozbawiania świadomości od pomieszczeń, w których
   dokonuje się wykrwawiania oraz dalszych czynności obróbki poubojowej.
3. W uboju domowym zwierzęta kopytne mogą być uśmiercane tylko po
   uprzednim ich pozbawieniu świadomości przez przyuczonego ubojowca.
 4. Zabrania się:
   1) uśmiercania zwierząt w okresie okołoporodowym, z wyjątkiem potrzeb
     badań naukowych,
   2) uśmiercania zwierząt kręgowych przy udziale dzieci lub w ich obecności,
   3) wytrzewiania (patroszenia), oparzania, zdejmowania skóry, wędzenia i
     oddzielania części zwierząt stałocieplnych, przed ustaniem odruchów
     oddechowych i mięśniowych.
 5. Wymogów określonych w ust. 1 i 3 nie stosuje się przy poddawaniu zwierząt
   szczególnym sposobom uboju przewidzianym przez obrządki religijne.
 6. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia,
   kwalifikacje osób uprawnionych do zawodowego uboju, dopuszczalne
   metody uśmiercania zwierząt stosownie do gatunku oraz organy
   uprawnione do kontroli działalności osób, które zawodowo trudnią się
   ubojem zwierząt lub dokonują uboju w ramach działalności hodowlanej
   bądź gospodarczej.
                                        Rozdział 11
                                      Przepisy karne
                                            Art. 35.
 1. Kto zabija zwierzę z naruszeniem przepisów art. 6 ust. 1, art. 33 lub art.
   34 ust. 1-4 albo znęca się nad nim w sposób określony w art. 6 ust. 2,
    podlega karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności albo
     grzywny.
 2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa ze szczególnym okrucieństwem,
    podlega karze pozbawienia wolności do lat 2, ograniczenia wolności albo
     grzywny.
 3. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1, sąd może orzec
   przepadek zwierzęcia, a w razie skazania za przestępstwo określone w ust.
   2, sąd orzeka przepadek zwierzęcia
  - jeżeli sprawca jest jego właścicielem.
 4. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 lub 2, sąd może
   orzec wobec sprawcy zakaz wykonywania określonego zawodu, prowadzenia
   określonej działalności lub wykonywania czynności wymagających zezwolenia,
   które są związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem
   na nie, a także może orzec przepadek narzędzi lub przedmiotów
   służących do popełnienia przestępstwa oraz przedmiotów pochodzących z
   przestępstwa.
 5. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 lub 2, sąd może
   orzec nawiązkę w wysokości od 25 zł do 2500 zł na rzecz Towarzystwa
   Opieki nad Zwierzętami w Polsce albo na inny cel związany z ochroną
   zwierząt, wskazany przez sąd.
                                               Art. 36.
 1. Kto narusza zakaz, o którym mowa w art. 20,
        podlega karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności
         albo grzywny.
 2. Kto narusza zakaz, o którym mowa w art. 26 ust. 1,
        podlega karze pozbawienia wolności do roku, ograniczenia wolności
         albo grzywny.
 3. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2, sąd może orzec:
   1) przepadek narzędzi lub przedmiotów służących do popełnienia przestępstwa
     oraz przedmiotów pochodzących z przestępstwa,
   2) przepadek albo odesłanie zwierzęcia do państwa eksportującego na
     koszt właściciela.
 4. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2, sąd może orzec nawiązkę
   w wysokości od 25 zł do 2500 zł na rzecz Towarzystwa Opieki nad
   Zwierzętami w Polsce albo na inny cel związany z ochroną zwierząt, wskazany
   przez sąd.
                                                  Art. 37.
 1. Kto narusza nakazy albo zakazy określone w art. 9, art. 12 ust. 1-6, art. 13
   ust. 1, art. 14, art. 15 ust. 1-5, art. 16, art. 17 ust. 1-7, art. 18, art. 19, art.
   22 ust. 1, art. 24 ust. 1-3, art. 25, art. 27, art. 28 ust. 1 i 7-9, art. 29 ust.
   1-3, art. 30 i w art. 31,
        podlega karze aresztu albo grzywny.
 2. Usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo do czynu określonego w ust. 1 jest
   karalne.
 3. W razie ukarania za wykroczenie, o którym mowa w ust. 1, można orzec
   przepadek narzędzi lub przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia
   oraz przedmiotów z niego pochodzących, jak również można orzec
   przepadek zwierzęcia.
 4. W razie popełnienia wykroczenia, o którym mowa w ust. 1, można orzec
   nawiązkę w wysokości do 1 000 zł na rzecz Towarzystwa Opieki nad
   Zwierzętami w Polsce albo na inny cel związany z ochroną zwierząt.
                                                  Art. 38.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem
Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Ministrem Sprawiedliwości
określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zasady wykonania orzeczenia
o przepadku zwierzęcia.
                                                 Art. 39.
 1. W sprawach o przestępstwa określone w art. 35 ust. 1 i 2, jeżeli nie działa
   pokrzywdzony, prawa pokrzywdzonego może wykonywać Towarzystwo
   Opieki nad Zwierzętami w Polsce oraz inne organizacje społeczne, których
   statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
 2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, organizacje społeczne,
   których statutowym celem jest ochrona zwierząt, uprawnione do działania
   określonego w ust. 1.
                                                 Art. 40.
Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce oraz inne organizacje społeczne,
których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, mogą współdziałać
z właściwymi instytucjami państwowymi i samorządowymi w ujawnianiu
oraz ściganiu przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie.
                                             Rozdział 12
   Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
                                               Art. 41.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. Nr 12, poz. 114, z
1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr
44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz.
100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z
1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86,
poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101,
z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310 oraz z
1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, poz. 602, Nr
104, poz. 661 i Nr 106, poz. 677) skreśla się art. 62.
                                             Art. 42.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy, nie dłużej jednak niż
przez okres 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, stosuje się odpowiednio
przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.  
                                             Art. 43.
Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928
r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 1932 r. Nr 42, poz. 417, z 1969 r. Nr 13, poz.
95, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1997 r. Nr 88, poz. 554).
                                            Art. 44.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepis
art. 12 ust. 4 oraz art. 34 ust. 3 w zakresie wykonywania uboju przez przyuczonego
ubojowca wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.